Ευκολίες κρίσεων

Είναι κάτι που με απασχολεί εδώ και καιρό με τη μία ή την άλλη μορφή. Γιατί όλοι αισθάνονται ότι μπορούν να έχουν εμπεριστατωμένες απόψεις για όλα; Εδώ να σταθώ στη γλώσσα. Καλά, θα μου πείτε, η γλώσσα αφορά τους πάντες, είναι πανανθρώπινη, οπότε λογικό είναι όλοι να γλωσσοτρίβονται και να γλωσσοτραβιούνται, λίγο-πολύ.

Εν πάση περιπτώσει, είναι καλό να μιλάνε για τη γλώσσα και σχετικοί άνθρωποι, ειδικοί, όπως οι Ανορθόγραφοι. Αντιγράφω επίσης ένα (αντιγραμμένο) μέρος από ένα σχόλιο του αυτόχθονα που αξίζει προσοχής:

Θα ήθελα πραγματικά να ξέρω τι θα έκανε κάποιος από σας, που έχει σπουδάσει κάτι καλά, αν δεχόταν από ανθρώπους άλλης ειδικότητας τέτοιες ύβρεις όταν απλώς θα υποστήριζε με ντοκουμέντα αυτά που έχει διδαχθεί και ερευνήσει. Αν αρχίζαν όλοι οι άσχετοι να αμφισβητούν έτσι κάθε κλάδο της επιστήμης, θα φτάναμε σε μπάχαλο. Και στο κάτω κάτω, αν κάποιος πραγματικά θέλει να εκφέρει έγκυρες απόψεις γύρω από ένα ειδικό επιστημονικό ζήτημα, τότε θα πρέπει έστω και μόνος να κάνει έναν πραγματικό και ενδελεχή έλεγχο στην σχετική βιβλιογραφία. Αν επιμένει να διαβάζει και τους ερασιτέχνες, ας το κάνει, αλλά ας διαβάσει και τους άλλους! Δεν υπάρχει περίπτωση να αντέξουν στη σύγκριση, ούτως ή άλλως…

Πρέπει να καταλάβετε ότι το να υπερασπίζεται κανείς τις αρχές της επιστήμης του και το να υποστηρίζει αυτούς που την υπερασπίζουν δεν είναι «εβραϊκός δάκτυλος» αλλά ζήτημα αρχής και αξιοπρέπειας. Δεν τα παίρνω από κανέναν εβραίο, όπως και κανένας φιλόλογος από όσους ξέρω. Κάνουμε απλώς τη δουλειά μας ευσυνείδητα, όπως υποθέτω κάνετε και εσείς τη δική σας. Τώρα αν αυτό σας πειράζει στα νεύρα επειδή νομίζετε πως υποσκάπτει κάποια ιδεολογία σας, αυτό είναι λυπηρό όσο και λάθος. Αγαπάμε και υπερασπιζόμαστε την αρχαία και τη νέα γραμματεία, όπως και τη γλώσσα όσο καλύτερα μπορούμε. Γι’ αυτό γίναμε και δάσκαλοι και τρέχουμε στα σύνορα, αντί να γίνουμε κάτι άλλο πολύ πιο προσοδοφόρο, πίστεψέ με. Και μπορούσαμε. Φιλόλογος όταν μπήκα εγώ γινόσουν μόνο αν το ήθελες πολύ, και έγραφες άριστα. Δεν γίναμε λοιπόν τυχαία ό,τι γίναμε και δεν τραβάμε τυχαία τώρα όσα τραβάμε».

Advertisements

Δημοσιεύθηκε από

nootropia

Better shine than reflect.

One thought on “Ευκολίες κρίσεων”

  1. Συνηθισμένος παραλογισμός είναι επίσης πως, ενώ σε άλλες επιστήμες, όπως η φυσική, η ιατρική ή η κοινωνιολογία, δεν επιμένουμε πως είμαστε ειδικοί, αν δεν έχουμε ειδική προπαιδεία, σε θέματα γραμματικής ανάλυσης πιστεύουμε πως μπορούμε να έχουμε γνώμη και να αποφασίζουμε χωρίς να διαθέτουμε αυτή την ειδική προπαιδεία. Με μια τέτοια αξίωση βέβαια αρνιούμαστε στη γραμματική ανάλυση το δικαίωμα να είναι επιστήμη. Μάλιστα μας ενοχλεί αν μας υποδειχτεί ότι για τη γλωσσική ανάλυση χρειάζεται η εφαρμογή αυστηρών επιστημονικών αρχών, ενώ δεν θα μας πείραζε αν π.χ. ένας βιοχημικός μας έλεγε ότι, αν δεν έχουμε ειδικές γνώσεις βιοχημείας, καλύτερα να μην επιμένουμε σε δικές μας πρόχειρες ερμηνείες. Σε τέτοιες αξιώσεις σχετικά με τη γλωσσική ανάλυση οδηγούμαστε και από το γεγονός ότι όλοι χρησιμοποιούμε τη γλώσσα σαν εργαλείο, ενώ σπάνια χρησιμοποιούμε τα αντικείμενα των άλλων επιστημών μ’ αυτό τον τρόπο.

    Οι προκαταλήψεις σε γλωσσικά θέματα είναι πιο δύσκολο να διορθωθούν από ό,τι σε άλλες επιστήμες. Ίσως αυτό να οφείλεται στο γεγονός ότι στους άλλους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας χρησιμοποιούμε γλώσσα για να αναφερθούμε σε κάτι διαφορετικό, ενώ στη γλωσσολογία χρησιμοποιούμε γλώσσα για να αναφερθούμε στην ίδια τη γλώσσα, δηλαδή μέσο και αντικείμενο της έρευνας δεν είναι εύκολο να διακριθούν. Επίσης πολλές προκαταλήψεις μας εντυπώνονται από σφαλερή γλωσσική διδασκαλία, καθώς και από τις λογής λογής παραδοξότητες που κάθε τόσο διακηρύσσουν διάφοροι αυτόκλητοι γλωσσονομοθέτες. Το κακό είναι ότι πολύ σπάνια επιστήμονες γλωσσολόγοι ενδιαφέρονται να διαφωτίσουν το κοινό σχετικά με τις διάφορες προκαταλήψεις.

    […] Με μια γλωσσική προκατάληψη δεσμευόμαστε ψυχολογικά πολύ περισσότερο από ό,τι θα δεσμευόμαστε από μια σφαλερή αστρονομική αντίληψη ή μια σφαλερή ερμηνεία ενός νόμου. Επομένως χρειάζεται πιο αποφασιστική και πιο συστηματική προσπάθεια, αν θέλει κανείς να απαλλαγεί από γλωσσικές προκαταλήψεις, και μάλιστα να απαλλαγεί όχι μόνο λογικά, αλλά και ψυχολογικά.

    Ευ. Πετρούνιας, 2001: Νεοελληνική Γραμματική…, σελ.27-28

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s